Leesbaar Nederlands

Vormgeving

Tekst

Gebruik letters die voldoende groot zijn.
Kies een lettertype dat algemeen bekend is.
Wanneer u kleuren gebruikt: zorg voor voldoende contrast tussen tekst en achtergrond.
Controleer of een zwart-wit kopie van uw tekst nog goed leesbaar is; de tekst is dan ook leesbaar voor kleurenblinde lezers, en voor lezers die een grootletter-versie nodig hebben.
Zorg voor voldoende wit: tussen letters (geen letters die in elkaar overlopen), tussen zinnen, tussen paragrafen.
Kies niet voor het 'rechts uitvullen' van uw tekst. Spaties van wisselende grootte binnen en tussen woorden, kunnen verwarrend zijn.
Kies voor een regel-lengte van ongeveer 50 - 65 posities. Bij langere regels moeten lezers bijwijzen, bij erg korte regels moeten de ogen te vaak naar een nieuwe regel springen.
Maak kolommen niet te smal.
Zorg voor voldoende afstand tussen kolommen. Gebruik evt. een verticale lijn, om de scheiding tussen twee kolommen aan te geven.
Breek woorden bij voorkeur niet af aan het eind van een regel.
Breek zinnen bij voorkeur niet af aan het eind van een pagina, of doe dat op een logische plaats in de zin.

Illustraties

Gebruik foto's, illustratie en grafieken die de inhoud van de tekst ondersteunen en verduidelijken. De betekenis van woorden en zinnen is voor een groot deel afhankelijk van de context: foto's en illustraties kunnen die context verduidelijken, zonder een beroep te doen op de lees- en taalvaardigheid van de lezer.
Illustraties kunnen een tekst aantrekkelijker maken - als zij in stijl en inhoud aansluiten bij de tekst, en bij de doelgroep.
Illustraties moeten voldoende groot zijn, en voldoende contrast hebben. Controleer of een zwart-wit kopie van de illustratie ook nog herkenbaar is.
Plaats illustraties op een logische plaats in de tekst, in ieder geval op dezelfde pagina als de bijbehorende tekst.

Lay-out

Gebruik papier dat niet doorschijnt, niet glanst, en dat niet 100% wit is.
Voorkom dat de tekst eruit ziet als een massief blok letters; zorg voor voldoende wit in de marges en tussen alinea's.
Wanneer een tekst over foto's of gekleurde kaders wordt afgedrukt: zorg voor voldoende contrast met de achtergrond. Controleer of een zwart-wit kopie van de tekst ook nog goed leesbaar is.
Wanneer tekst doorloopt in een volgend kader: zorg dat de lezer duidelijk kan zien, waar de tekst verder gaat.
Gebruik koppen en tussenkoppen om de structuur van de tekst aan te geven, en als oriëntatie-punten voor de lezer.
Zorg bij formulieren dat er voldoende ruimte is om gegevens in te vullen, ook voor slechtziende mensen en mensen met een slechte handmotoriek.

Ingezonden brieven naar het vernieuwde tijdschrift IS, Internationale Samenwerking, 11 november 2004

Nieuwe IS (I)

Jullie blad IS lees ik al jaren met plezier. de nieuwe uitvoering vind ik minder goed, omdat ik meerdere artikelen niet kan lezen. Teksten anders dan zwart op wit kosten mij moeite en teksten op afbeeldingen kan ik helemaal niet lezen. Denk verder aan de lettergrootte, de tekst van jullie emailadres heb ik met een vergrootglas moeten lezen.

Ype Schoustra

Nieuwe IS (IV)

De kleurenstelling is prachtig. Een oogstrelend geheel. Maar de leesbaarheid is een stuk minder. Sommige kleuren combinaties, met name oranje op licht groen, verliezen elke vorm van contrast.

Jan A. Kruisheer.