Leesbaar Nederlands

Taal

Woorden

Schrap alle overbodige woorden, maar voorkom telegramstijl.
Vervang alle hoogdravende, moeilijke woorden door algemeen bekende woorden. Gebruik daarbij Van Dale's 'Woordenboek Nederlands als tweede taal' als richtlijn (Van Dale, 2003)
Leg de betekenis van noodzakelijke vaktermen in gewone woorden uit.
Leg uit wat afkortingen betekenen.
Voorkom dubbelzinnige woorden, of leg de betekenis uit.
Gebruik zoveel mogelijk Nederlandse woorden. Zet buitenlandse woorden, namen of termen in cursief of tussen aanhalingstekens. De lezer weet dan dat het om een 'buitenlands' woord gaat.

Zinnen

Knip lange, samengestelde zinnen in stukken en maak er afzonderlijke zinnen van. Meer dan 30 woorden per zin is teveel!
Zet woorden die bij elkaar horen in een zin, bij elkaar.
Zet bij opsommingen de woorden of omschrijvingen onder elkaar, met opsommingstekens of een nummering.
Maak een tekst zo persoonlijk en actief mogelijk. Gebruik namen en persoonlijke voornaamwoorden in plaats van 'men' of 'de lezer'. Schrijf niet: "Het verdient aanbeveling dat teksten leesbaar geschreven worden", maar: "Probeer altijd zó te schrijven, dat iedereen je teksten kan lezen."
Gebruik actieve in plaats van passieve werkwoordsvormen. Schrijf niet: "Er is door mijn toedoen een fout gemaakt", maar "Ik heb een fout gemaakt."
Voorkom misverstanden: zorg dat duidelijk is waar woorden als 'hij' en 'zij', 'die' en 'daar' naar verwijzen.
Gebruik leestekens, om de structuur van de zin aan te geven. Welke woorden horen bij elkaar?

Onleesbaar Nederlands:

'Het lijkt niet overdreven om te stellen dat een meer uitvoerige zoektocht in een dubbel zo groot potentieel aanbod zou kunnen resulteren.'

uit: Wat je niet hebt, dat mis je niet. Aanbevelingen uit een onderzoek naar internet software voor mensen met beperkingen, IRV, oktober 2004, pag. 2

Leesbaar Nederlands:

'Als we langer hadden gezocht, dan hadden we waarschijnlijk twee keer zoveer programma's gevonden. '

Stijl

Kies een schrijfstijl die aansluit bij uw doelgroep en bij het doel van uw tekst. Doelgroep = jongeren? Korte zinnen, spreektaal, zap-tekstjes. Wordt de tekst (ook) gelezen door ouderen? Kies dan voor langere zinnen, voor schrijftaal, en voor een rustiger tempo.
Gebruik voorbeelden, beeldspraak, spreekwoorden en metaforen die bekend zijn bij de doelgroep. Houd er rekening mee dat beeldspraak, spreekwoorden en metaforen door (sommige) lezers misschien letterlijk worden geïnterpreteerd.